Η Επιχειρησιακή Ομάδα OLIVEUP (Μ16ΣΥΝ2-00066) της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας για τη Γεωργία δραστηριοποιείται στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο του Μέτρου 16 (16.1–16.2) του ΠΑΑ 2014–2020, με αντικείμενο την αντιμετώπιση της μειωμένης καρπόδεσης και της πρόωρης καρπόπτωσης στην ελαιοκαλλιέργεια που εντείνονται υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής. Ο στόχος είναι η εφαρμογή φιλικών προς το περιβάλλον καλλιεργητικών πρακτικών και βιοδιεγερτών ως Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (NbS), συνδυασμένων με σύγχρονες τεχνολογίες παρακολούθησης και λήψης αποφάσεων, ώστε να βελτιστοποιηθεί η παραγωγική δυναμικότητα των ελαιόδεντρων και να ενισχυθεί η προσαρμοστικότητα των ελαιώνων του Βορείου Αιγαίου σε μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.
Κύριες δράσεις του έργου
- Διάγνωση προβλήματος και κρίσιμων παραγόντων
Διενεργείται συστηματική ανάλυση των βιολογικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων που επηρεάζουν τα στάδια της άνθησης, της επικονίασης, της καρπόδεσης και της καρπόπτωσης, με στόχο την ακριβή ταυτοποίηση των αιτιών που οδηγούν στη εκδήλωση του προβλήματος. - Ανάπτυξη πρωτοκόλλων καλλιεργητικών πρακτικών
Αναπτύσσονται ολοκληρωμένα πρωτόκολλα πρόληψης και αντιμετώπισης του προβλήματος, τα οποία αξιοποιούν βιοδιεγέρτες ως Λύσεις Βασισμένες στη Φύση, σε συνδυασμό με σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές. Τα πρωτόκολλα ενσωματώνουν τεχνολογίες παρακολούθησης και συστήματα υποστήριξης αποφάσεων για τη βελτιστοποίηση της εφαρμογής τους. - Επιχειρησιακή εφαρμογή και αξιολόγηση σε πιλοτικά αγροτεμάχια
Τα αναπτυγμένα πρωτόκολλα εφαρμόζονται πιλοτικά σε ελαιώνες της περιοχής, με έμφαση στη χρήση βιοδιεγερτών για την ενίσχυση της καρπόδεσης και τον περιορισμό της καρπόπτωσης. Η αποτελεσματικότητά τους αξιολογείται με βάση συγκεκριμένους δείκτες παραγωγικότητας και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, προκειμένου να τεκμηριωθεί η αξιοπιστία τους και να υποστηριχθεί η διάχυσή τους στην παραγωγική διαδικασία.
Οφέλη για Παραγωγούς, Περιοχή και Περιβάλλον
- Μείωση απωλειών καρπού και σταθεροποίηση παραγωγής
Η εφαρμογή των προτεινόμενων πρακτικών συμβάλλει στη βελτίωση της καρπόδεσης και στον περιορισμό της καρπόπτωσης, ακόμη και σε έτη με έντονα κλιματικά φαινόμενα, όπως θερμικές αιχμές ή παρατεταμένη ξηρασία. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζονται πιο σταθερές αποδόσεις και μεγαλύτερη ασφάλεια εισοδήματος για τους παραγωγούς. - Ενίσχυση οικονομικής αποδοτικότητας
Η καλύτερη στοχοποίηση των εισροών, μέσω συστημάτων υποστήριξης λήψης αποφάσεων, οδηγεί σε μείωση του κόστους ανά μονάδα προϊόντος και συμβάλλει στον περιορισμό των οικονομικών απωλειών σε περιόδους δυσμενών συνθηκών. - Μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος και προώθηση βιωσιμότητας
Η αξιοποίηση βιοδιεγερτών και η ενσωμάτωση Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (Nature-Based Solutions) περιορίζουν την εξάρτηση από αγροχημικά, ενισχύοντας τη μετάβαση προς πιο φιλικές προς το περιβάλλον καλλιεργητικές πρακτικές. - Ενδυνάμωση κλιματικής ανθεκτικότητας
Η υιοθέτηση καινοτόμων καλλιεργητικών πρακτικών αυξάνει την ικανότητα προσαρμογής του ελαιοκομικού τομέα σε συχνότερα κύματα καύσωνα, ξηρασίας και άλλους κλιματικούς κινδύνους, εξασφαλίζοντας την ανθεκτικότητα του αγροτικού τοπίου και την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής.
Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας «Γεωργική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα»
Στόχος του Μέτρου 16 αποτελεί η ενίσχυση της κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων με σκοπό:
- την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στην πρωτογενή παραγωγή (γεωργικών εκμεταλλεύσεων) στον τομέα των τροφίμων, των τοπικών κυρίως προϊόντων αλλά και καθώς επίσης και
- την αναζήτηση νέων καλλιεργητικών πρακτικών και πρακτικών παραγωγής που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος αλλά και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Μέσα από τις συνεργασίες που θα αναπτυχθούν θα δοθεί η ευκαιρία για την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και καινοτόμων διεργασιών για:
- την παραγωγή ασφαλέστερων και πιο υγιεινών τροφίμων.
- τη μείωση της κατανάλωσης ύδατος και εν γένει του κόστους των εισροών για οικονομικό όσο και περιβαλλοντικό όφελος
- τη διασφάλιση της μοναδικότητας των πιστοποιημένων γεωργικών προϊόντων
